Μα τι άγγελοι είμαστε όλοι εμείς εδώ πέρα!

Δεν χωρά αμφιβολία ότι στο ελληνικό φέις μπουκ έχουν συρρεύσει χιλιάδες χιλιάδων εξαιρετικοί άνθρωποι, σοβαροί, μορφωμένοι και γνώστες παντός επιστητού, έντιμοι αγωνιστές, πολέμιοι της αδικίας, φίλοι της παγκόσμιας αγάπης, άνθρωποι που δεν ανέχονται και καταγγέλλουν τα στραβά του κόσμου τούτου, πολέμιοι του κακού κάθε μορφής, ακέραιοι με λίγα λόγια χαρακτήρες.

Πάντα το πίστευα αυτό και μάλιστα η πεποίθησή μου  εδραιώθηκε ακόμα περισσότερο, τώρα που διάβασα τις απαντήσεις σε μια ερώτηση που έθεσε μια φίλη στο διαδίκτυο:

Μη φροντιστηριακή ανάπτυξη της ανιαρής έκθεσης των Πανελλαδικών

Η  «έκθεση» γράφτηκε ως απάντηση στην κακομοιριά που υπολανθάνει στο συγκεκριμένο θέμα και που ψυχαναγκαστικά οδηγεί τα παιδιά να «ομολογήσουν» πόσο κακό και επικίνδυνο είναι το διαδίκτυο.

"Σε ομιλία 500-600 λέξεων που θα γράψετε για να εκφωνήσετε σε εκδήλωση του σχολείου σας, με θέμα τις ανθρώπινες σχέσεις στη σύγχρονη εποχή, να εκθέσετε:

α) τα χαρακτηριστικά της γνήσιας φιλίας, όπως εσείς την αντιλαμβάνεστε

και

β) την άποψή σας σχετικά με τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης/διαδικτύου στη δημιουργία σχέσεων φιλίας".

Η  φιλία, παρά την απαισιοδοξία πολλών που αναμασούν κλισέ φράσεις, υπήρχε πάντα και θα συνεχίσει να υπάρχει. Ο προσδιορισμός «γνήσια» είναι μάλλον περιττός, διότι η λέξη «φιλία» εξ ορισμού περιέχει την ιδιότητα της γνησιότητας, αλλιώς δεν είναι φιλία, είναι κάτι άλλο.

Αμερικανοί μνηστήρες στο Face Book

                                               Λη Μάρβιν

Πριν ένα χρόνο περίπου έλαβα ένα αίτημα φιλίας στο Face Book από ένα ώριμο εμφανίσιμο κύριο που δήλωνε αξιωματικός του αμερικανικού στρατού. Στις λίγες φωτογραφίες που είχε αναρτήσει στη σελίδα του φορώντας τη στολή του έδειχνε σοβαρός και δραστήριος τύπος. Άλλες αναρτήσεις δεν είχε.

Στη λίστα των φίλων του είδα ότι είχαμε μία κοινή φίλη. Οι υπόλοιποι φίλοι του ήταν όλοι θηλυκού γένους πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Κατά ένα περίεργο τρόπο, οι φίλες του αμερικανού στρατιωτικού ήταν όλες μιας κατηγορίας: ώριμες κυρίες (μην πω σιτεμένες) και εμφανισιακά όχι και τόσο ελκυστικές. Επίσης ήταν όλες, αν θυμάμαι καλά, Ελληνίδες. Περίεργος τω όντι ο αμερικανός κύριος αξιωματικός και περίεργα και τα γούστα του. 

Η φυλή των επηρμένων

                                   Salvador Dali, "Woman With A Head Of Roses".

Από τις φυλές του διαδικτύου και ειδικότερα του φέις που μας ταλαιπωρούν και ρυπαίνουν την αισθητική και τις αξίες μας, μία φαίνεται να είναι  η επικρατέστερη: οι επηρμένοι.

Οι επηρμένοι χωρίζονται σε μικρότερες κατηγορίες ανάλογα το βαθμό ευφυΐας τους, το μορφωτικό τους επίπεδο και το αντικείμενο, το οποίο ερεθίζει τα ανακλαστικά τους.

Ο βαθμός ευφυΐας τους ποικίλλει από τους εντελώς κουτούς ως τους αρκετά έξυπνους. Ποτέ δεν είναι βέβαια πολύ έξυπνοι, γιατί αν ήταν, θα καταλάβαιναν την κατάστασή τους και θα συμμαζεύονταν.

Και το μορφωτικό τους επίπεδο ποικίλλει από το πολύ χαμηλό ως το αρκετά υψηλό. Ποτέ δεν ξεπερνά όμως ένα όριο, γιατί αν το ξεπερνούσε, δεν θα έγραφαν αυτά που γράφουν.

Με τους κουτούς και τους περιορισμένης παιδείας δεν έχουμε πρόβλημα. Οι άνθρωποι αυτοί δείχνουν αμέσως ποιοι είναι κι έτσι μας διευκολύνουν. Δεν χάνουμε τον πολύτιμο χρόνο μας ασχολούμενοι μαζί τους.

Το πρόβλημα ανακύπτει με τους σχετικά ευφυείς και τους σχετικά μορφωμένους που καταφέρνουν, στην αρχή τουλάχιστον, να μας ξεγελάσουν με κάποιες εξυπνάδες, κάποια τσιτάτα, κάποιες δήθεν ευαισθησίες, κάποια δήθεν σοβαρά ενδιαφέροντα.

Πένθιμα γεγονότα στο διαδίκτυο

Τα κρούσματα πληθαίνουν τελευταία.

Βλέπετε, αυτό που λέγεται «κοινωνική δικτύωση» είναι ουσιαστικά μια αντανάκλαση της τρισδιάστατης κοινωνίας μας, ένα μέρος της που έχει πάρει ηλεκτρονική μορφή. Μέσα εκεί κινούνται σκέψεις που γεννιούνται στο ανθρώπινο μυαλό και πίσω από τις σκέψεις υπάρχει ένας άνθρωπος που κάθεται μπροστά σε μια οθόνη και πληκτρολογεί.

Στιχάκια, τραγουδάκια, αστειάκια, φωτογραφίες, άρθρα, διηγήματα, ποιήματα, αποφθέγματα, εξομολογήσεις, πολιτικά σχόλια, ανέκδοτα, όλα μαζί φύρδην μίγδην το ένα πάνω στο άλλο συνωστίζονται στην οθόνη μας και ζητούν να επικοινωνήσουν μαζί μας. Από κάτω ένα όνομα ή ένα ψευδώνυμο, δεν έχει σημασία, πάντως ένας άνθρωπος που στέλνει το σήμα του στους άλλους ανθρώπους. Δημιουργούνται ηλεκτρονικές φιλίες και οικειότητες, πότε- πότε αυτές ξεφεύγουν από τον ηλεκτρονικό τους κόσμο και περνούν στον τρισδιάστατο, τις περισσότερες όμως φορές παραμένουν ηλεκτρονικές.

Η ουσία πάντως είναι ότι εδώ έχουμε μια κοινωνία ανθρώπων, οι οποίοι ζουν, σκέφτονται, μιλούν, τραγουδούν, επιχειρηματολογούν, τσακώνονται, ερωτεύονται μεταξύ τους.

Αλλά καμιά φορά εξαφανίζονται. «Τι έγινε ο τάδε;» Στέλνει μήνυμα ο ένας χρήστης στον άλλον. «Έχεις νέα του; Τον έχω χάσει». «Δεν ξέρω τίποτα», απαντά ο άλλος χρήστης, «δεν έχω ιδέα».

Έχασα ένα φίλο

                               Simon Birch "At the brink of death"

Σήμερα πενθώ ένα φίλο που ποτέ δεν γνώρισα στις τρεις διαστάσεις της ζωής, ποτέ δεν είδα το πρόσωπό του, δεν άκουσα τη φωνή του, δεν ξέρω τι χρώμα είχαν τα μάτια του, αν τα μαλλιά του ήταν καστανά ή ξανθά, δεν ξέρω τίποτα σχεδόν γι αυτόν και δεν έχω τίποτα από αυτόν, εκτός από ό,τι γλυκό και τρυφερό μού έγραψε, όταν γίναμε φίλοι στο φέις.

Σήμερα πενθώ ένα φίλο του φέις.

Και δεν έχει διαφορά τελικά. Καμιά διαφορά δεν έχει από το άλλο πένθος, αυτό που δοκιμάζουμε, όταν ένας φίλος με σάρκα και οστά, που γνωρίσαμε στις τρεις διαστάσεις της ζωής, φεύγει από κοντά μας.

Ο Γιώργος Ρόμπερτ, ένας τυραννισμένος άνθρωπος που καθηλώθηκε νωρίς σε αναπηρικό καροτσάκι, χαμογελούσε στο φέις μέχρι την τελευταία του στιγμή. Μέσα από ηλεκτρονικούς μηχανισμούς ακατανόητους για τους περισσότερους από μας η ψυχή του ερχόταν σε επαφή με τη δική μας. Διασχίζοντας παγερά και απρόσωπα ηλεκτρονικά κυκλώματα, αλλάζοντας μορφές, παίρνοντας σχήματα ηλεκτρονικά ακατάληπτα ερχόταν και μας έβρισκε το συναίσθημά του, οι αποχρώσεις της διάθεσής του, η αγάπη του, ο ενθουσιασμός του.

Όχι, καμιά διαφορά δεν έχει από το άλλο πένθος.

Ας λένε ό,τι θέλουν για το διαδίκτυο οι ολιγόμυαλοι. Όμως η αλήθεια είναι ότι η ανθρώπινη ψυχή έχει εγκατασταθεί μέσα εκεί φορτωμένη συναισθήματα, κλαίει, γελά, αγαπά, θυμώνει, ονειρεύεται.

Το διαδίκτυο είναι ανθρώπινος τόπος. Έχει όλα τα χαρακτηριστικά του, όλες τις σκοτεινές και φωτεινές πλευρές του. Και έχει και δάκρυα. Αληθινά δάκρυα. Και αληθινή θλίψη. Και αληθινό πένθος. Μόλις τώρα δα είδα τη φοβερή σκιά του θανάτου να φτερουγίζει εκεί μέσα.

Έχασα ένα φίλο.

Δεν ξέρω τι μορφή είχε, πώς ήταν η φωνή του, τι χρώμα είχαν τα μάτια του.
Ξέρω πώς ήταν η ψυχή του.

Αυτό είναι που πονά τελικά.

Κοιτάζοντας μέσα από τη γυάλα

                                  Albert Lauren: Monster People

Είναι καιρός τώρα που έχω συνειδητοποιήσει ότι ζω μέσα σε μια γυάλα. Το ίδιο και οι περισσότεροι φίλοι μου. Όταν συναντιόμαστε, μιλάμε για πολλά και διάφορα, συνήθως συμφωνούμε, πότε-πότε διαφωνούμε, αλλά πάντως χρησιμοποιούμε την ίδια γλώσσα, έχουμε τις ίδιες αξίες και  σχηματίζουμε έτσι σιγά-σιγά  τη σφαλερή εντύπωση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι λίγο πολύ σαν εμάς.

Το πώς σκέφτεται γενικά ο κόσμος το μαθαίνουμε από τα ΜΜΕ και αυτό είναι πολύ βλαβερό, γιατί δεν το μαθαίνουμε σωστά. Εκτός αυτού, όταν ακούμε για φονικά, ασέλγειες, βιασμούς, χειροδικίες, νομίζουμε ότι κάποιοι λίγοι ανάμεσά μας έχουν μια σκοτεινή ψυχή, αλλά πάντως οι περισσότεροι  είναι σαν κι εμάς, δηλαδή άνθρωποι φιλήσυχοι, ακίνδυνοι και με ήρεμα συναισθήματα.

Διαδικτυακή εξαΰλωση.

Όταν ακόμα οι άνθρωποι επικοινωνούσαν δια αλληλογραφίας,  υπήρχε μια μόδα να ανταλλάσσουν  επιστολές κάποιοι που ήταν εντελώς άγνωστοι μεταξύ τους και να μιλούν για τη ζωή και την καθημερινότητά τους σαν καλοί φίλοι.

Ο φόβος μπροστά στο νέο

Στην εφημερίδα «Ελευθερία», στο φύλλο της εικοστής Απριλίου του μακρινού έτους 1948, βρίσκεται δημοσιευμένο ένα άρθρο που δείχνει τη  μεγάλη ανησυχία των σκεπτόμενων ανθρώπων της εποχής για τον παραμερισμό του θεάτρου  από τη δυναμική επέλαση του κινηματογράφου.