Μοίρες

 

Τίποτε δεν μου λείπει

κι όλα τα έχω.

Τώρα ως φαίνεται

το πρόσεξαν οι Μοίρες μου

ότι γεννήθηκα

και πάντως

τις ευχαριστώ πολύ.

 

Άργησαν όμως λίγο

και δεν ξέρω,

αν θα προλάβουν

να πραγματοποιηθούν

οι ευχές τους.

Ζυρίχη, Ελβετία (Ταξιδεύοντας στο εξωτερικό)

 

 

 

Το πρώτο μου ταξίδι εκτός Ελλάδος το έκανα στην Ελβετία. Τι το’ θελα η έρμη, δεν πήγαινα καλύτερα στο Σουδάν, να γυρίσω μετά περήφανη στην ένδοξη χώρα μου;

 

Αλλά ο μπαμπάς, που κάτι είχε παρουσιάσει το μάτι του, ήθελε να τον εξετάσει ο καλύτερος οφθαλμίατρος της Ευρώπης, ειδικευμένος για το συγκεκριμένο πρόβλημα, και αυτός ζούσε στην Ζυρίχη.

 

«Θα έρθεις μαζί μου», μου είπε, «που μιλάς γερμανικά για να μπορούμε να συνεννοηθούμε». 

«Κι εγώ θα κάτσω εδώ;» είπε η μητέρα μου. «Μπα, τι λέτε, θα πάτε εσείς στην Ελβετία κι εγώ θα μείνω στου Γκύζη… Θα έρθω κι εγώ!»

 

Κι έτσι, ετοιμάσαμε οικογενειακώς τα μπογαλάκια μας και ξεκινήσαμε για την Ζυρίχη.

 

Χούντα μαύρη τότε στην Ελλάδα. Μια Ελλάδα μικροαστική, ολίγον κακομοίρα αλλά πολύ, μα πολύ λέω, περήφανη για το ιστορικό παρελθόν της.

 

Σε αεροπλάνο δεν έμπαινε ο μπαμπάς. Το φοβόταν. Εκτός αυτού μόνο οι πλούσιοι ταξίδευαν τότε με αεροπλάνο.

 

Πήραμε το τρένο, φτάσαμε στα σύνορα με την τότε  Γιουγκοσλαβία, αλλάξαμε τρένο και ήταν σαν να ανεβήκαμε σε μια γκαζιέρα, μετά, στα σύνορα με την Αυστρία, αλλάξαμε τρένο ξανά και ήταν σαν να μπήκαμε σε διαστημόπλοιο.

 

Διασχίσαμε ολόκληρη τη χώρα, ωραία ήταν στην αρχή, μετά όμως το τοπίο έγινε βαρετό, καμιά εναλλαγή, πράσινα λιβάδια και πράσινα λιβάδια ξανά και χαριτωμένα χωριά που ήταν σαν να έβλεπες σε επανάληψη το ίδιο χωριό, βαρεθήκαμε στο τέλος.

 

Ας είναι.

 

Φτάσαμε τέλος πάντων κάποτε στην Ζυρίχη, κατεβήκαμε από το τρένο με τα μπαγκάζια μας, τις βαλίτσες μας, τις τσάντες μας, φωνάζαμε από μακριά ότι ήμασταν αλλοδαποί από κάποια υπανάπτυκτη χώρα.

 

Παίρνουμε ένα ταξί και λέω στον οδηγό τη διεύθυνση του ξενοδοχείου, όπου θα καταλύαμε.

 

-Και από πού έρχεστε; ρώτησε αυτός. Τούρκοι είστε;

 

Δεν θυμάμαι να ένιωσα ποτέ μου τόσο μεγάλη προσβολή.

 

-Έλληνες είμαστε! Είπα με έμφαση πιστεύοντας ότι θα τον αποστόμωνα.

 

Αυτός ατάραχος άρχισε να μιλά για τη χούντα που είχαμε και τότε έκλεισα το στόμα μου, γιατί τι να του έλεγα του ανθρώπου, τι Έλληνες και πράσιν’ άλογα, η χώρα μας είχε δικτατορία κι εμείς καμαρώνουμε τώρα για τον Περικλή και την Ασπασία;

 

Το ταξίδι στην Ελβετία ήταν ένα πολιτισμικό σοκ για μένα που έβγαινα πρώτη φορά από τη χώρα μου, η Ζυρίχη μια υπέροχη πόλη, οι Ελβετοί ευγενέστατοι και ο μπαμπάς μου δεν είχε τίποτα, ήταν καλά

 

Αλλά να μας πει Τούρκους ο ταξιτζής!

Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να μπορέσω να ξεπεράσω την προσβολή.

 

Απαραίτητη σημείωση: Κι όμως μοιάζουμε με τους Τούρκους κι αν κανείς εξετάσει το dna τους, ειδικά αυτών που ζουν στην Ανατολία (Μικρά Ασία), θα διαπιστώσει ότι είναι το ίδιο με το δικό μας. Πρόκειται για Έλληνες που εξισλαμίστηκαν μέσα στους αιώνες. Και οι δυο λαοί τρέφουμε φιλικά συναισθήματα ο ένας προς τον άλλον. Η Πολιτική είναι αυτή που μας θέλει εχθρούς.

Να ζεις ήσυχα

 

Να ζεις ήσυχα,

να κοιμάσαι τις νύχτες,

οι μέρες σου

να είναι ήρεμες,

να τις διαπερνά

μια απαλή, γλυκιά ελπίδα

για ένα αύριο

που δεν ξέρεις

πότε θα έρθει,

αλλά ξέρεις

ότι θα έρθει.

Αθώοι

 

Κι όμως εμείς οι εκπεπτωκότες άγγελοι

με επιθυμίες και με σκέψεις

 που ποτέ δεν βλέπουν φως,

αθώοι παραμένουμε,

εξαγνισμένοι 

από τις ίδιες τις φωτιές μας.

Είμαστε πρωταθλητές

 

 

Σκεφτείτε πόσο γενετικά ισχυροί είμαστε εμείς οι ζωντανοί:

Μια εκσπερμάτιση περιέχει περίπου 100- 200 εκατομμύρια σπερματοζωάρια. Η μάχη που δίνουν αυτά τα σπερματοζωάρια για να βρουν και να γονιμοποιήσουν το ωάριο είναι ανελέητη. Δεν έχουν καμία βοήθεια από τα γυναικεία αναπαραγωγικά όργανα.

Πρώτο εμπόδιο είναι ο τράχηλος, ένας πολύπλοκος λαβύρινθος που εμποδίζει πολλά σπερματοζωάρια τελικά να εισέλθουν. Αυτά που τα καταφέρνουν, πρέπει να περάσουν μέσα από μια “εχθρική” μήτρα και να οδηγηθούν σε μια στενή είσοδο, τη σάλπιγγα. Όσα περάσουν – πολύ λίγα σε αριθμό – συναντούν τελικά το ωάριο.

Μέσα σε 30-60 λεπτά από την είσοδο στον κόλπο, το 99% των σπερματοζωαρίων θα έχει πεθάνει. Τα υπόλοιπα θα συνεχίσουν να προχωρούν προς τη σκοτεινή πλευρά του κόλπου. 

Πόσα σπερματοζωάρια είναι αυτά; 60.000 περίπου. Η δύσκολη διάβαση από τον τράχηλο, αφήνει ακόμα λιγότερους επιζώντες. Ο τράχηλος επιλέγει μόνο τα καλά φτιαγμένα σπερματοζωάρια για να προχωρήσουν προς τα μέσα. 3.000 σπερματοζωάρια περίπου θα συνεχίσουν το ταξίδι προς ένα μικρό άνοιγμα που οδηγεί στις σάλπιγγες.

Η ωορρηξία προκύπτει από μία πλευρά κάθε μήνα. Έτσι, όταν το ωάριο θα κατέβει π.χ. από την αριστερή ωοθήκη, η μήτρα κάνει μυϊκές συσπάσεις από την αριστερή πλευρά, οδηγώντας εκεί τα περισσότερα σπερματοζωάρια από αυτά που έχουν απομείνει.

Ο βασικός σκοπός της μήτρας είναι να δεχτεί το αναπτυσσόμενο έμβρυο (εφόσον γονιμοποιηθεί το ωάριο). Δεν είναι σχεδιασμένη να δέχεται σπερματοζωάρια ή οτιδήποτε άλλο. Για τον λόγο αυτό, η αντίδραση του γυναικείου ανοσοποιητικού συστήματος θα είναι να σκοτώσει τα σπερματοζωάρια, διότι τα βλέπει ως εισβολείς. Για να τα σκοτώσει, χρησιμοποιεί χιλιάδες λευκοκύτταρα.

Αφού εξοντωθούν χιλιάδες σπερματοζωάρια, μόνο λίγες δεκάδες θα καταφέρουν να φτάσουν στην είσοδο προς τη σάλπιγγα. Εδώ, μόνο οι επιδέξιοι κολυμβητές θα περάσουν, ενώ όλοι οι άλλοι θα αποκλειστούν.

Τα 10 εκατοστά μέσα στη σάλπιγγα είναι το πιο φιλικό μέρος έως τώρα για τα λίγα σπερματοζωάρια που είχαν τη σωστή μοριακή δομή και κατάφεραν να περάσουν: από λίγες δεκάδες έως ακόμα και δύο-τρία στον αριθμό.

 Εδώ πιστεύεται ότι το σπέρμα μπορεί να ζήσει από ώρες έως μέρες. Ο σκοπός του σπέρματος είναι να περιμένει το ωάριο να εμφανιστεί και μόλις γίνει αυτό, να κολυμπήσει και να φτάσει πρώτο στον εσωτερικό πυρήνα κι έτσι να σφραγίσει τη νίκη του.

Λίγο πολύ τα ξέρουμε όλα αυτά.

Αλλά το να είσαι εσύ ο ένας που κατάφερε να έρθει πρώτος ανάμεσα σε 200 εκατομμύρια ομοίους σου δεν είναι μικρό πράγμα.

Οι ζωντανοί είμαστε όλοι πρωταθλητές.

Γι' αυτό και τα βγάζουμε πέρα στις δυσκολίες που συναντούμε στη ζωή μας. Είμαστε φτιαγμένοι για να τις ξεπερνούμε.

(Και λίγη αισιοδοξία χρειάζεται).

Κοντεύει δώδεκα

 

Κοντεύει δώδεκα,

πάει κι αυτή η μέρα, φιλενάδα.

Αύριο

θα φτιάξουμε

καινούργια σχέδια

που θα πεθάνουν

τα μεσάνυχτα.

Ως τότε

έχουμε καιρό

για τη ματαίωσή τους.

Ποιος νοιάζεται εξάλλου.

 

Δεν έχω υλικό

 

Δεν έχω ήχο,

δεν έχω υλικό,

καλά το έλεγε ο Σαββόπουλος.

 

Με ένα κρανίο κούφιο

τριγυρίζω

εδώ κι εκεί.

Σάλτσμπουργκ, Αυστρία (Ταξιδεύοντας στο εξωτερικό)

 

 

 

Τα Χριστούγεννα στην Αυστρία είναι ένα παραμύθι. Βγαίνεις στους δρόμους και μπαίνεις αμέσως στο παραμύθι και ξεχνάς τα πάντα και ξαναγίνεσαι παιδί.

 

Την παραμονή των Χριστουγέννων το ξενοδοχείο μάς είχε ετοιμάσει ένα ωραιότατο δείπνο που απολαύσαμε οι Έλληνες του γκρουπ, ενώ στο παραδίπλα τραπέζι μια άλλη μεγάλη παρέα Αυστριακών απολάμβαναν κι εκείνοι το δικό τους δείπνο.

 

Χορτάτοι και χαλαροί πίναμε όλοι το κρασί μας, όταν οι διπλανοί μας Αυστριακοί άρχισαν να τραγουδούν την Άγια Νύχτα στη γλώσσα τους:

 

Stille Nacht, heilige Nacht!

Alles schläft, einsam wacht

κλπ…

 

Σταματήσαμε όλοι την κουβέντα και παραδοθήκαμε στις ωραίες, απαλές, ευγενικές και χαμηλότονες φωνές των Αυστριακών που τραγουδούσαν με κατάνυξη το γνωστό τραγούδι.

 

Όταν τέλειωσαν, θεωρήσαμε κι εμείς υποχρέωσή μας να το τραγουδήσουμε στα ελληνικά για να ενωθούν οι κατανύξεις μας αποδεικνύοντας συγχρόνως ότι είμαστε κι εμείς Ευρωπαίοι.

 

Και ακούστηκε η Άγια Νύχτα στα ελληνικά με τις αγριοφωνάρες μας που αντήχησαν στη σάλα, άγαρμπες, δυνατές, κάπως γουρουνίσιες, αποδεικνύοντας ότι είμαστε Βαλκάνιοι πρωτίστως και κατ’ ανάγκην και Ευρωπαίοι χριστιανοί.

 

Οι Αυστριακοί μάς άκουγαν και χαμογελούσαν αμήχανα.

 

Εγώ ένιωσα μια μικρή απελπισία.

Έτσι, όπως πάει...

 

Έτσι, όπως πάει,

θα μοιάσω τελικά

με εκείνο το Θεό

που παρεφρόνησε.

Τα φύλα είναι δύο

 

 

Η Φύση είναι σπάταλη εκεί που πρέπει και οικονόμα εκεί που πρέπει.

 

Η Φύση είναι σκληρή εκεί που πρέπει και τρυφερή εκεί που πρέπει.

 

Την ενδιαφέρει το είδος πρωτίστως και κατόπιν το άτομο. Την ενδιαφέρει η διαιώνιση του είδους που ζει στο φυσικό περιβάλλον, το οποίο είναι ιδιαίτερα σκληρό και επικίνδυνο. Τώρα γιατί έκανε το περιβάλλον σκληρό και επικίνδυνο, να πάτε να τη ρωτήσετε.

 

Η ουσία είναι ότι δείχνει ενδιαφέρον για το είδος, αλλά αν οι εξωτερικές συνθήκες αλλάξουν και το είδος κινδυνεύει να χαθεί, η Φύση δεν κάνει τίποτα. Το αφήνει να χαθεί. Δεν πειράζει, έτσι κι αλλιώς το χαμένο είδος θα αντικατασταθεί από ένα άλλο πιο κατάλληλο για τις νέες εξωτερικές συνθήκες.

 

Φαίνεται πάντως ότι δίνει μεγάλη σημασία στη διαιώνιση του κάθε είδους, όσο οι εξωτερικές συνθήκες είναι κατάλληλες. Θέλει τα άτομα του κάθε είδους να είναι πολλά και γερά για να αντέξουν μια δύσκολη και γεμάτη κινδύνους ζωή. Αν δεν είναι γερά, τα απορρίπτει χωρίς περιττές ευαισθησίες.

 

Στα κατώτερα είδη ζωής η αναπαραγωγή και διαιώνιση του είδους γίνεται με πολλούς και συχνά περίεργους τρόπους. Αν τους αναλύσουμε εδώ, θα γράψουμε βιβλίο και δεν είμαστε και βιολόγοι.

 

Στα ανώτερα είδη ζωής, τα πιο εξελιγμένα ας πούμε, η Φύση δείχνει μια τρελή σπατάλη σπέρματος με στόχο ένα μέρος του σπέρματος να πετύχει τη γονιμοποίηση και το είδος να συνεχίσει να υπάρχει. Στο θέμα αυτό είναι πράγματι πολύ σπάταλη.

 

Από την άλλη, είναι και φοβερά οικονόμα.

Τι χρειάζεται εδώ για τη διαιώνιση; Δυο άτομα. Ένα που θα παράγει σπέρμα κι άλλο ένα που θα παράγει ωάρια που το σπέρμα θα γονιμοποιήσει. Χρειάζεται μήπως και τρία άτομα; Όχι, δύο είναι αρκετά, αρκεί να κάνουν καλά τη δουλειά τους.

 

Άρα, λέμε τώρα εμείς οι άνθρωποι που ήρθαμε τελευταίοι σ’ αυτό τον κόσμο και οι μόνοι που έχουμε το κουσούρι να φτιάχνουμε πολιτισμό – κάτι που η Φύση μάλλον δεν συμπαθεί – άρα, στα ανώτερα ζώα η αναπαραγωγή γίνεται με δύο άτομα που τους δώσαμε και όνομα: αρσενικό και θηλυκό. Και η διαιώνιση καλά κρατεί και αυτό είναι που ενδιαφέρει τη Φύση.

 

Αλλά κάποιες φορές και η Φύση είναι αφηρημένη και απρόσεχτη και δεν κάνει καλά τη δουλειά της. Γεννιούνται έτσι άτομα με κάποιο πρόβλημα και αυτά είναι αδύνατο να επιβιώσουν μόνα τους.

 

Και βλέπουμε τότε τη στοργική ζωική μητέρα να τα απορρίπτει. Να τα εγκαταλείπει. Τα νεογέννητα αυτά άτομα πεθαίνουν, αλλά η Φύση αδιαφορεί, όπως και η ζωική μητέρα που είναι τόσο προστατευτική στα γερά της μικρά. Αλλά κι αυτά, όταν μεγαλώσουν και είναι ικανά να επιβιώσουν μόνα τους, η ζωική μητέρα τα διώχνει από κοντά της και παύει να τα αγαπά. Για τη Φύση η αγάπη αυτή είναι απλά ένας μηχανισμός, ένας τρόπος να επιβιώσουν τα νεογνά του είδους και να μάθουν να στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις.

 

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε άλλη άποψη, αλλά ποιος μας ρωτά εμάς; Η Φύση θέλει να κάνει τη δουλειά της και ως τώρα την κάνει καλά.

 

Μόνο που κάνει και κάποια λαθάκια καμιά φορά, όπως είπαμε.

 

Δύο είναι τα φύλα, γιατί δύο χρειάζονται για την αναπαραγωγή. Και για να μην είναι τεμπέλικα, τα εφοδίασε και με οίστρο – εμείς τον λέμε έρωτα – ώστε να κάνουν σαν παλαβά για να συνευρεθούν μεταξύ τους.

 

Με τα λαθάκια όμως τι γίνεται;

Στη Φύση δεν ξέρω τι γίνεται, αλλά στον ανθρώπινο πολιτισμό μας τα λαθάκια τα αγκαλιάζουμε, τα προστατεύουμε, τα αγαπάμε και τα φροντίζουμε. Γιατί έχουμε συμπόνια, κάτι που δεν καταλαβαίνει η Φύση.

 

Και ανάμεσα στα διάφορα λαθάκια της η Φύση μπερδεύεται η αφηρημένη και μας παρουσιάζει κάτι άτομα που δεν είναι ούτε αρσενικά ούτε θηλυκά ή είναι λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο ή είναι και τα δυο ή είναι εκατό παραλλαγές πάνω στο ίδιο θέμα.

 

Καλώς. Εμείς δεν έχουμε καμιά αντίρρηση να είναι εκατό παραλλαγές του αρσενικού και του θηλυκού φύλου. Να είναι ό,τι θέλουν οι άνθρωποι, κανέναν δεν πειράζουν, κανέναν δεν ενοχλούν, έχουν τις προτιμήσεις τους και δεν μας πέφτει λόγος.

 

Μόνο που τα φύλα εξακολουθούν να είναι δύο, γιατί τόσα χρειάζονται για την αναπαραγωγή και έτσι έκρινε η Φύση. Κι αν υπήρχε άλλος τρόπος για την αναπαραγωγή, δεν θα υπήρχαν καθόλου φύλα και θα είχαμε την ησυχία μας.

 

Μπορεί κάποια στιγμή να το καταφέρουμε αυτό εμείς οι άνθρωποι και τότε θα γίνουμε όλοι ουδέτεροι. Γιατί όχι;

 

Αλλά ως τότε τα φύλα είναι δύο. Το ένα έχει σπέρμα και το άλλο ωάριο. Αυτά τα δύο είναι αρκετά.

 

Είπαμε: η Φύση είναι οικονόμα εκεί που μπορεί. Δύο φύλα τής είναι αρκετά.

Αρρώστησα

Υπνηλία, κούραση, ατονία...

Ξέρω: μου γνέφει από μακριά

η ευτυχία

κι εγώ που είμαι ασυνήθιστη,

αρρώστησα.