Τραπεζούντα, Τουρκία (Ταξιδεύοντας στο εξωτερικό)

 

 

 

Όταν ήμουν φοιτήτρια και μελετούσα Βυζαντινή Ιστορία, έμαθα και για την ύπαρξη της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας που ίδρυσαν οι Κομνηνοί, όταν οι Φράγκοι άλωσαν την Κωνσταντινούπολη.

 

Μικρή ακόμα και αρκετά αδαής φαντάστηκα αυτή την Αυτοκρατορία ως ένα μέρος μυθικό, μαγικό, εξωτικό που συνέχιζε τη βυζαντινή παράδοση κάπου, σε μια περιοχή μακριά από την Βασιλεύουσα και σε μια εποχή που γινόταν ανάστα ο Κύριος στα μέρη μας.

 

Φράγκοι είχαν καταλάβει την Πόλη και το μεγαλύτερο μέρος του ελλαδικού χώρου, κάπου στην Ήπειρο πάλευε το ελληνικό Δεσποτάτο της Ηπείρου, στη βόρεια Μικρά Ασία είχε δημιουργηθεί η λεγόμενη Αυτοκρατορία της Νίκαιας, βυζαντινή και αυτή, και κάπου μακριά βασίλευαν οι Κομνηνοί στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας.

 

Κάτι με μάγευε σ’ αυτήν την μακρινή Αυτοκρατορία που διατηρούσε τη βυζαντινή παράδοση, την ορθοδοξία και την ελληνική γλώσσα. Αλλά ποτέ, ποτέ δεν φαντάστηκα ότι θα ερχόταν η μέρα που θα πήγαινα να τη δω από κοντά.

 

Ας είναι καλά η φίλη μου η Πέπη που κάθε τόσο με ξεσήκωνε για ταξίδια σε ασυνήθιστα μέρη.

 

Έτσι βρέθηκα στην Τραπεζούντα, την πρωτεύουσα εκείνης της μυθικής βυζαντινής Αυτοκρατορίας, πολλές δεκαετίες μετά από τις σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο. Μια τουρκική πλέον πόλη. Αλλά ήταν η Τραπεζούντα και αυτό μου ήταν αρκετό.

 

Οι Κομνηνοί είχαν μάλιστα ιδρύσει και μια εκκλησία στο όνομα της Αγίας Σοφίας, κάτι που ήθελε να δηλώσει ότι κάπου αλλού, εκτός Βασιλεύουσας, η Αυτοκρατορία συνεχιζόταν αδιατάρακτη. Κτίστηκε επί της βασιλείας του Μανουήλ Α' μεταξύ των ετών 1238 και 1263. Μετά την κατάκτηση των Οθωμανών έχει περάσει των παθών της τον τάραχο: πότε γίνεται τζαμί, πότε μουσείο, πότε κρύβονται οι τοιχογραφίες της, πότε φανερώνονται. Υπάρχει όμως. Αυτό έχει σημασία. Υπάρχει.

 

Στη διάρκεια του ταξιδιού θυμάμαι που κοίταζα μαγεμένη τον Πόντο, τον Εύξεινο Πόντο (ποτέ δεν τον ονομάζω Μαύρη Θάλασσα), και σκεφτόμουν πόσο μακρά ιστορία έχουν αυτά τα νερά και πόσο ευτυχής ήμουν που τα έβλεπα με τα μάτια μου.

 

Το ταξίδι περιελάμβανε και επίσκεψη στη Μονή της Παναγίας Σουμελά ( μου βγήκε η ψυχή να ανέβω ως εκεί πάνω) και μετά περάσαμε από τις ελληνικές πολιτείες που βρίσκονταν στα παράλια του Πόντου: Αμισός (σημερινή Σαμψούντα) και Σινώπη, αρχαίες πόλεις που για αιώνες ήταν ελληνικές, αλλά πια δεν είναι.

 

Λίγο πιο μέσα, στην ιστορική περιοχή της Παφλαγονίας, επισκεφτήκαμε και τη Σαφράμπολη. Το βυζαντινό της όνομα ήταν Θεοδωρούπολη.

Στη διαδρομή μας είδαμε από μακριά και μια δυο χριστιανικές εκκλησίες που είχαν γίνει μουσεία ή τζαμιά ή αποθήκες, δεν ξέρω ακριβώς.

 

Καταλήξαμε στην Κωνσταντινούπολη, μια τουρκική μεγαλούπολη που υποφέρει από το αόρατο βάρος είκοσι δύο  ελληνικών αιώνων.

(Στις φωτογραφίες: Η Αγία Σοφία Τραπεζούντας και τοιχογραφία του ναού).