Καίτη Βασιλάκου

10/10/26

Δεν ήξερα

Δεν ήξερα,

τότε που σου έστειλα

εκείνη τη γραφή

γεμάτη ασέλγεια και τρέλα.

Τώρα μεταμορφώθηκε

η αγάπη μου,

κάθεται ήσυχη και σε κοιτάζει

και σκέφτεται:

Πώς μπόρεσα να φανταστώ

τόση ακολασία,

πώς μόλυνα αυτόν τον άγγελο

με τόσο μολυσμένη επιθυμία,

πώς τόλμησα;

Όταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά

Είχα πάντα μια απορία: Όταν τα ψάρια έγιναν αμφίβια και μετά έγιναν κάτοικοι της ξηράς, τι βρήκαν μπροστά τους; Βρήκαν έτοιμα τα φυτά, τη χλόη, τα δέντρα να κάθονται εκεί και να τους περιμένουν; Ποιος βγήκε πρώτος στη στεριά, τα ψάρια ή τα φυτά;

Και τα φυτά πώς βγήκαν στην ξηρά, όταν βγήκαν; Πώς πρασίνισε ο κόσμος, αφού τα φυτά δεν ήταν ψάρια να βγουν από το νερό για να γίνουν δέντρα και λουλούδια; Κανείς δεν έκανε τον κόπο να μας πληροφορήσει σχετικά.

Κατέφυγα λοιπόν κι εγώ στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη ρώτησα. Η οποία μού έλυσε την απορία.

Ιδού:

Η εμφάνιση της ζωής: Οι πρώτες μορφές ζωής εμφανίστηκαν στο νερό πριν από περίπου 3,5 έως 4 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτές οι μορφές ήταν εξαιρετικά απλοί, μονοκύτταροι μικροοργανισμοί.

Η εμφάνιση των φυτών: Τα πρώτα πολυκύτταρα φυτά (αρχικά ως πράσινα άλγη στο νερό) εξελίχθηκαν πολύ αργότερα, πριν από περίπου 700-800 εκατομμύρια χρόνια.

Η κατάκτηση της ξηράς: Τα φυτά κατάφεραν να βγουν από το νερό και να αποικίσουν την ξηρά (με τη μορφή απλών βρύων) πριν από περίπου 470 εκατομμύρια χρόνια.

Επομένως,

για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της ζωής στη Γη, ο πλανήτης δεν διέθετε ούτε ζώα ούτε φυτά και η ζωή περιοριζόταν αποκλειστικά σε μικροσκοπικούς οργανισμούς μέσα στο νερό.

Άλλη απορία:

Και πότε τα πρώτα ψάρια βγήκαν στη στεριά;

Τα πρώτα ψάρια άρχισαν να πραγματοποιούν τη μετάβασή τους από το νερό στη στεριά πριν από περίπου 375 με 400 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ύστερη Δεβόνια περίοδο της ιστορίας της Γης. (Δηλαδή μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια αργότερα από τα φυτά. Χμ… ενδιαφέρον. Για να δούμε παρακάτω).

Το πιο εμβληματικό και καλά μελετημένο απολίθωμα του μεταβατικού σταδίου ψαριού είναι το Tiktaalik roseae (γνωστό άτυπα και ως "fishapod"), το οποίο έζησε πριν από περίπου 375 εκατομμύρια χρόνια. Αυτό το ον αποτελεί τον ιδανικό ενδιάμεσο κρίκο, καθώς διέθετε:

Βράγχια και λέπια όπως τα ψάρια.

Κινητό λαιμό και πνεύμονες για να αναπνέει αέρα.

Ισχυρά, οστέινα πτερύγια με υποτυπώδεις αρθρώσεις καρπού, που του επέτρεπαν να στηρίζει το βάρος του, να κινείται στα ρηχά νερά και να κάνει σύντομες εξορμήσεις στην ξηρά.

Αυτά τα «ψάρια με τα σαρκώδη πτερύγια» εξελίχθηκαν σταδιακά στα πρώτα τετράποδα (αμφίβια, ερπετά, θηλαστικά και πτηνά), ανοίγοντας τον δρόμο για τη ζωή των σπονδυλωτών στη στεριά.

Μάλιστα.

Και τι αντίκρυσαν αυτά τα πρώτα ψάρια που αποφάσισαν να γίνουν χερσαία όντα και να μετοικήσουν στην ξηρά; Τι έβλεπαν τα ματάκια τους;

Το περιβάλλον της Γης:

Κατά την Ύστερη Δεβόνια περίοδο, το περιβάλλον της Γης βρισκόταν εν μέσω μιας από τις πιο ριζικές και δραματικές μεταβολές στην ιστορία του πλανήτη. Αυτή η εποχή ονομάστηκε «Η Επανάσταση της Ξηράς».

Το περιβάλλον που συνάντησαν τα πρώτα ψάρια καθώς πλησίαζαν τη στεριά είχε διαμορφωθεί από τα εξής στοιχεία:

Την «Έκρηξη» της Χλωρίδας και τα Πρώτα Δάση.

Πριν από αυτή την περίοδο, η στεριά ήταν μια έρημος από βράχια, με ελάχιστα μικρά φυτά, βρύα και μύκητες. Κατά τη Δεβόνια περίοδο όμως, εμφανίστηκαν τα πρώτα αγγειόφυτα με βαθιές ρίζες και αληθινά φύλλα.

Πυκνά δάση και τεράστιοι βάλτοι αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά στις ακτές και τις όχθες ποταμών. Αυτά τα δάση δημιούργησαν τα πρώτα στρώματα γόνιμου εδάφους, συγκρατώντας την υγρασία και αλλάζοντας τη ροή των ποταμών. (Εν τω μεταξύ τα ψάρια, ψάρια. Μέσα στο νερό δηλαδή)

Κλίμα και Ατμόσφαιρα.

Το κλίμα ήταν γενικά θερμό, τροπικό και σταθερό, χωρίς μόνιμους πάγους στους πόλους για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου.

Πτώση του CO₂:

Η μαζική επέκταση των δέντρων απορρόφησε τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Αυτό οδήγησε σε σταδιακή ψύξη του πλανήτη προς το τέλος της περιόδου.

Άνοδος του Οξυγόνου:

Η φωτοσύνθεση των νέων δασών αύξησε κατακόρυφα τα επίπεδα οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, κάνοντας την αναπνοή στην ξηρά πολύ πιο εύκολη για τα πλάσματα που διέθεταν υποτυπώδεις πνεύμονες.

Ποιοι ζούσαν ήδη στη Στεριά;

Τα ψάρια ΔΕΝ ήταν οι πρώτοι κάτοικοι της στεριάς. Όταν βγήκαν, βρήκαν ένα ήδη οργανωμένο οικοσύστημα από ασπόνδυλα. Στα πρώτα εκείνα δάση περπατούσαν πρωτόγονα έντομα, σαρανταποδαρούσες, σκορπιοί, αράχνες και ακάρεα.

(Ωραίο, ειδυλλιακό περιβάλλον, δε λέω). Αυτά τα μικρά πλάσματα αποτέλεσαν μια πλούσια και εύκολα προσβάσιμη πηγή τροφής, αποτελώντας ένα τεράστιο εξελικτικό κίνητρο για τα ψάρια.

Και τέλος πάντων, γιατί βγήκαν τα ψάρια στη στεριά;

Η μετάβαση δεν έγινε, επειδή τα ψάρια αποφάσισαν να ζήσουν στη στεριά, αλλά λόγω των συνθηκών στα ρηχά νερά:

Έλλειψη οξυγόνου στο νερό (ανοξία):

Η οργανική ύλη (φύλλα, κλαδιά) από τα νέα δάση έπεφτε στα ποτάμια και τις λίμνες, προκαλώντας αποσύνθεση που κατανάλωνε το οξυγόνο του νερού. Τα ψάρια που μπορούσαν να βγάλουν το κεφάλι τους έξω και να αναπνεύσουν αέρα είχαν πλεονέκτημα επιβίωσης.

Ασφάλεια από θηρευτές:

Οι ωκεανοί της Δεβόνιας περιόδου (γνωστής και ως «Εποχή των Ψαριών») κυβερνώνταν από γιγάντια θωρακισμένα ψάρια-θηρευτές. Τα ρηχά νερά των βάλτων και η λάσπη της ακτής πρόσφεραν ένα ασφαλές καταφύγιο για μικρότερα είδη.

Συμπέρασμα:

Πρώτα βγήκαν τα φυτά από το νερό με τη μορφή βρύων και μέσα στα εκατομμύρια χρόνια που ακολούθησαν μεταμορφώθηκαν σε δέντρα και σε δάση ολόκληρα, ετοίμασαν την ιδανική ατμόσφαιρα εκλύοντας οξυγόνο και τότε τα ψάρια άρχισαν να μεταμορφώνονται σε αμφίβια και τελικά σε χερσαία όντα που μια χαρά περνούσαν μέσα σε ένα πράσινο πλανήτη.

Άρα εμείς σήμερα οι άνθρωποι οφείλουμε την ύπαρξή μας σε εκείνα τα ελεεινά βρύα που βγήκαν από το νερό και κόλλησαν στα βράχια.

Θα τα έστελνα ευχαρίστως στο διάολο, αλλά είναι πια πολύ αργά.

9/10/26

Το κακό παιδί

Γύρισε σπίτι και βρήκε τη μάνα του να μιλά στο τηλέφωνο με κάποιον της αστυνομίας. Θα ήταν δώδεκα τη νύχτα.

-Α, ήρθε, μόλις τώρα ήρθε! την άκουσε να λέει.

Του πρότεινε το τηλέφωνο:

-Είναι ένας αστυνομικός και θέλει να σου μιλήσει.

Πήρε το ακουστικό και άκουσε μια βλοσυρή φωνή να του λέει πως με τέτοια καμώματα, να γυρίζει τις νύχτες και να μην ξέρουν οι γονείς του πού βρίσκεται και να προκαλεί τόση αγωνία στη μητέρα του και ότι πρέπει να τη σέβεται και ότι τούτο και ότι εκείνο και ότι το άλλο…και… και… και…

Τον άκουγε εξουθενωμένος.

-Δεν ξέρετε όμως τον λόγο που έλειψα, τόλμησε να πει.

Ακολούθησε ένας νέος χείμαρρος αυστηρών επιπλήξεων.

Παραιτήθηκε.

-Μάλιστα, είπε στο τέλος και κατέβασε το ακουστικό.

Η μητέρα του τον κοίταζε γεμάτη ικανοποίηση. Αυτή τη φορά τον είχε συντρίψει.

Εποχή χούντας.

Άντε να εξηγήσεις στον ένστολο την προσωπική σου τραγωδία.

(Μικρές ιστορίες)