Παραστάσεις αρχαίου δράματος

Το αρχαίο δράμα (τραγωδία, κωμωδία, σατυρικό δράμα) έχει μια σημαντική θέση στο παγκόσμιο θεατρικό ρεπερτόριο, μολονότι λίγα είναι σχετικά τα έργα  που έφτασαν ως εμάς. Αναγνωρίζοντας την υψηλή τους αισθητική αξία και ποιότητα οι σύγχρονοι άνθρωποι του θεάτρου επιχειρούν να τα ανεβάσουν στη σκηνή, να τα ξαναζωντανέψουν και να δώσουν την ευκαιρία και στο ευρύ κοινό να έρθει σε επαφή μαζί τους.

Όμως τι είναι αυτό που βλέπει και ακούει το ευρύ κοινό σήμερα; Οπωσδήποτε δεν βλέπει και δεν ακούει αυτό που έβλεπε και άκουγε το κοινό της αρχαιότητας.

Οι διαφορές είναι πολλές.

Φραντς Κάφκα: "Η σωφρονιστική αποικία"

Ο Κάφκα, μια προσωπικότητα με μεγάλη νοσηρότητα, ομολογεί κάπου ότι γράφει για να καταλάβει τον εαυτό του. Γράφοντας δηλαδή βγάζει  από μέσα του τα σκληρά οράματα που τον στοιχειώνουν. Όμως αυτό πρέπει να το κάνει με τέτοιο τρόπο, ώστε οι ιστορίες του να είναι αναγνώσιμες από ένα κοινό που κατά βάση είναι ανύποπτο. Επομένως πρέπει να υπάρχει πλοκή και μήνυμα σε κάθε ιστορία.

Η πλοκή ωστόσο δεν είναι πολύ ξεκάθαρη, δεν είναι συμβατή με την πραγματικότητα, και το μήνυμα είναι επίσης ασαφές. Το αποτέλεσμα είναι ότι από τη μια μεριά το κοινό γοητεύεται από αυτό που διαβάζει, επειδή είναι εξωλογικό, αλλόκοτο, μυστηριακό και συγχρόνως πολύ εντυπωσιακό, από την άλλη όμως, καθώς θέλει οπωσδήποτε να βρει ένα μήνυμα στο κείμενο, καταφεύγει σε διάφορες ερμηνείες. Μερικές είναι επιτυχημένες, όμως δεν γνωρίζουμε, αν ο Κάφκα θα συμφωνούσε με αυτές.

"Η ποίηση είναι μάνα..."

Η ποίηση είναι μάνα,

σαν κλώσα αγκαλιάζει τα κλωσόπουλα

και τα καλά και τα ζαβά.

Κάθονται κάτω απ’ τα φτερά της τα ζαβά,

στρυφνά, στεγνά, κακοπροαίρετα,

σκαρώνουν τα στιχάκια τους,

έχουν τώρα μια μάνα κι αυτά,

έχουν μια ερωμένη να γλεντούν,

μια κακοποιημένη μούσα

να βιάζουν.

Το άλας της γης είμαστε,

λένε τα ζαβά.

Το κάτουρο της γης είναι

και μόνο καταφύγιό τους

-Καρυωτάκη μου, τι έπαθες... -

η ποίηση,

η κλώσα η αγαθή.

Δις εις τον αυτόν ποταμόν ουκ αν εμβαίης

Το παρελθόν είναι κάτι που υπήρξε και που τώρα δεν υπάρχει πια. Η κάθε στιγμή που περνά, γίνεται αμέσως ανεπίστρεπτο παρελθόν, αν και δεν έχουμε αυτή την αίσθηση στην καθημερινότητά μας.

Όμως, αφότου αρχίσατε να διαβάζετε αυτές τις γραμμές ως τώρα, έχουν περάσει μερικές στιγμές κι αυτές δεν πρόκειται ποτέ να επιστρέψουν. Μπορεί λοιπόν να έχουμε την εντύπωση της συνέχειας –τι είναι μερικές στιγμές συνεχόμενες με την παρούσα στιγμή; - όμως στην πραγματικότητα οι στιγμές αυτές δεν πρόκειται να επανέλθουν ποτέ. Έφυγαν, πέρασαν στη διάσταση του παρελθόντος.