12/3/14

Η ναρκισσίστρια μητέρα Β΄ Μέρος






Ένας ενήλικος που υπήρξε παιδί μιας ναρκισσιστικής μητέρας μπορεί να μην καταλάβει ποτέ ότι μεγάλωσε στα χέρια μιας άρρωστης γυναίκας. Μπορεί σε όλη τη ζωή του να πιστεύει ότι είχε μια σπουδαία μητέρα, απέναντι στην οποία αυτός υπήρξε ανεπαρκής και λίγος. Άλλοτε όμως καταλαβαίνει την αλήθεια και τότε η συνήθης αντίδραση είναι ένας απέραντος θυμός. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε έναν μίνι- ενήλικο που μεγάλωσε με ανεκπλήρωτες τις συναισθηματικές του ανάγκες, αποτέλεσμα μιας πολύ βαθιάς συναισθηματικής κακοποίησης. Τόσο ο γιος όσο και η κόρη μιας τέτοιας γυναίκας πρέπει τώρα να διαχειριστούν ένα έλλειμμα μητρικής φροντίδας. 


Ο γιος, όσο ήταν ακόμα παιδί, έψαχνε απελπισμένα τον έπαινο και την επιβράβευση από τη ναρκισσιστική μητέρα του. Μεγαλώνοντας δένεται μαζί της ακούσια με ισχυρά συναισθηματικά δεσμά και παραμένει ταυτισμένος με τις επιθυμίες της. Πολύ πιθανόν να γίνει το «παιδί της μαμάς» (μαμάκιας), γιατί πάντα έκανε ό,τι ζητούσε η μητέρα του, με μοναδικό σκοπό να την ευχαριστήσει. Δεν θα έχει την ικανότητα να εκτιμήσει τις δικές του ανάγκες. Μπορεί να καταλήξει με μια σύντροφο που θα είναι αντίγραφο της μητέρας του, δηλαδή μια γυναίκα απαιτητική και ναρκισσιστική. Θα είναι μια σχέση που θα τον εξουθενώσει.

Ή μπορεί να ταυτιστεί με τη μητέρα του και να αναπτύξει κι αυτός ναρκισσιστική διαταραχή. Αν πετύχει στη ζωή του, η μητέρα του θα είναι ευχαριστημένη, επειδή η επιτυχία του θα αντανακλάται πάνω της. Αυτός πάλι θα υποθέτει ότι πρέπει να τον θαυμάζουν όλες οι γυναίκες. Στις σχέσεις του μαζί τους θα λείπει όμως η ενσυναίσθηση, δηλαδή η ικανότητα να νιώσει συναισθήματα γι αυτές. Αν γίνει πατέρας, θα είναι ένας πατέρας ναρκισσιστής με όλα τα συνακόλουθα προβλήματα.



Το κορίτσι μάλλον υφίσταται μεγαλύτερη βλάβη, επειδή ανήκει στο ίδιο φύλο με τη ναρκισσιστική μητέρα. Αναπτύσσεται εδώ ένας ανταγωνισμός που είναι πάντα εις βάρος της κόρης. Η μητέρα θέλει να είναι το κέντρο της προσοχής, η μόνη που την επιθυμούν όλοι, και η κόρη γίνεται η προέκτασή της στην ανάγκη της για επίδειξη. Την ελέγχει: είναι αρκετά όμορφη; Είναι αρκετά έξυπνη; Είναι παχιά ή αδύνατη; Πώς είναι τα μαλλιά της; Για να αυξηθεί η σύγχυση η ναρκισσιστική μητέρα ανταγωνίζεται την κόρη της. Της λέει επίσης κάθε τόσο ότι είναι μια σπουδαία μητέρα. Η αυτοεκτίμηση του κοριτσιού καταστρέφεται συστηματικά. Εννοείται ότι ποτέ δεν επιβραβεύεται για τίποτα.

Σε περίπτωση που το κορίτσι προσπαθήσει να αυτονομηθεί, να αποχτήσει το δικό του πρόσωπο, ξεσπά κανονικός πόλεμος. Ίσως όμως αυτό να είναι η καλύτερη λύση. Γιατί μέσα από οδυνηρές φιλονικίες και βαριές αντεγκλήσεις η κόρη μπορεί να υποπτευθεί την αλήθεια και να αποχτήσει συνείδηση του ξεχωριστού εαυτού της.

Υπάρχει όμως και η άλλη περίπτωση που είναι η χειρότερη: να ταυτιστεί με τη μητέρα της και να γίνει κι αυτή ναρκισσίστρια, επειδή θα έχει απόλυτη ανάγκη επιβράβευσης. Αυτή η ανάγκη θα είναι σαν μια μαύρη τρύπα που θα ρουφά εντός της οτιδήποτε κινείται στο γύρω χώρο. Η κόρη δεν πρόκειται να ικανοποιηθεί ποτέ όσο όμορφη και επιτυχημένη κι αν γίνει. Θα θέλει κι αυτή να είναι το κέντρο της προσοχής όλων και, όταν κάνει τα παιδιά της, θα επαναλάβει την ολέθρια αγωγή που έλαβε η ίδια από τη μητέρα της.


Ή μπορεί να παραμείνει συναισθηματικά  ένα παιδί που θα προσπαθεί να ευχαριστεί τους πάντες σε όλη τη ζωή της. Θα βρει ένα σύζυγο που δεν θα την εκτιμά και θα ενεργοποιήσει ξανά τη σχέση που είχε με τη μητέρα της. Η κατάθλιψη και οι κρίσεις πανικού την περιμένουν στη γωνία.


Τώρα όμως ξέρω. Τι να κάνω;

Δεν είναι εύκολο να γλιτώσεις από τα νύχια μιας τέτοιας μητέρας. Αλλά μπορείς να επιβιώσεις και να την ξεπεράσεις. Ήσουν πάντα αρκετά καλή γι αυτήν. Αν δεν το κατάλαβε, είναι δικό της πρόβλημα. Μην το κάνεις ποτέ δικό σου.

Το να θεραπευτείς από μια τόσο τραυματική παιδική ηλικία με ανεκπλήρωτες τις δικές σου συναισθηματικές ανάγκες για τόσα χρόνια, φαίνεται σχεδόν αδύνατο. Ωστόσο μπορείς να κάνεις μερικά πράγματα που θα σε βοηθήσουν να σταθείς στα πόδια σου:

1)Ξεκίνησε πρώτα-πρώτα πενθώντας. Δώσε στον εαυτό σου τη δυνατότητα να πενθήσει για τη μητέρα που δεν είχες ποτέ.

2) Αποδέξου ότι ποτέ δεν έμαθες πώς να διαχειρίζεσαι σωστά τα συναισθήματά σου και άρχισε να δουλεύεις πάνω σ αυτά.

3) Προσπάθησε να αγαπήσεις αυτό το μικρό παιδί μέσα σου με τρόπους που δεν έκανε η ναρκισσίστρια μητέρα σου.

4) Σταμάτα να ελπίζεις ότι η ναρκισσίστρια μητέρα σου θα αλλάξει.
Δεν θα αλλάξει ποτέ!


5)Κάθε μέρα να θυμάσαι ότι πρέπει να φροντίζεις τον εαυτό σου. Η ανάγκη για φροντίδα του εαυτού σου είναι απίστευτα σπουδαία.

6) Μην ξεχνάς: Έχεις αξία. Μεγάλη.

7) Δεν χρειάζεται να κάνεις κακό στον εαυτό σου ή να τον μισείς. Είσαι μεγάλη και αξίζεις την αγάπη και την αφοσίωση των άλλων.

8) Σταμάτα να φοβάσαι τη ναρκισσίστρια μητέρα σου. Είσαι ενήλικη και επέζησες από την κόλαση. Πρέπει να απαιτήσεις τη δική σου ζωή. Ξεκίνα διαγράφοντας τον φόβο.

9) Ελευθερώσου από την αίσθηση ότι δεν ταιριάζεις ή δεν ανήκεις πουθενά.  Αυτή την αίσθηση στην εμφύτευσε μέσα σου η ναρκισσίστρια μητέρα σου και πρέπει να την αποβάλεις.


10) Κανείς μας δεν είναι μόνος. Ούτε κι εσύ.

11) Βρες και συνδέσου με άλλα ενήλικα άτομα που είχαν μια τέτοια μητέρα.

12) Βρες ένα ψυχολόγο ή ψυχίατρο που έχει ειδικευθεί σε τέτοιες περιπτώσεις.

13) Πιθανόν να φοβάσαι ακόμα να εκτεθείς σε δυσάρεστες καταστάσεις, εξαιτίας του τρόπου που σου φέρθηκε η ναρκισσίστρια μητέρα σου. Τώρα όμως ανήκεις στους ενήλικους. Σε κανέναν δεν δίνεις λόγο παρά μόνο στον εαυτό σου.

14) Μάθε να είσαι αυτόνομη. Ξεκίνα παίρνοντας μικρές αποφάσεις για τον εαυτό σου και μάθε ότι εσύ μόνο εσύ ορίζεις τη ζωή σου.

15) Αξίζεις. Ό,τι κι αν σου είπε η ναρκισσίστρια μητέρα σου, εσύ αξίζεις.

16) Η ενοχή - αχ, αυτή η ενοχή! Ίσως είναι το σκληρότερο από όλα τα συναισθήματα που πρέπει να καταπολεμήσεις. Αλλά πρέπει να το κάνεις.

17) Δεν χρειάζεται να νιώθεις ένοχη, αν αποφασίσεις να κόψεις τις επαφές με τη ναρκισσίστρια μητέρα σου. Μάλλον είναι για το καλό σου.


Έχεις δυο επιλογές:
Α) απόλυτη απομάκρυνση. Καμιά επαφή, τίποτα.
Β) Μετρημένες επαφές.

Αν αποφασίσεις το δεύτερο, τότε πρέπει:
α) Να καθορίσεις με μεγάλη σαφήνεια τα όρια. Μην της επιτρέψεις να τα ξεπεράσει. Αν τηλεφωνήσει ξαφνικά και σου ζητήσει να πας να τη δεις, πες της πολύ ευγενικά ότι έχεις δουλειά και δεν μπορείς να την επισκεφθείς.
β) Κράτησε τα παιδιά σου μακριά της. Δεν χρειάζεται να εκτεθούν στην τοξική συμπεριφορά της.
γ) Αντί να της λες ότι δεν έχεις ανάγκη από τις συμβουλές της, άσε την να μιλά μοναχή της, χωρίς να την ακούς, και κάνε αυτό που έχεις αποφασίσει εσύ.
   


18 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Σας ευχαριστώ πολύ για αυτά τα άρθρα!
Είναι η ιστορία της ζωής μου. Συνοψίζει ακριβώς τι μου έχει σε μένα και στα αδέρφια μου, και τον αγώνα που κάνω όλη μου τη ζωή για να συνέλθω.

Ανώνυμος είπε...

EINAI POLY SHMANTIKO NA DIABAZOYME TETOIA ARTHRA. EIDA TH ZWH MOY! SAS EYXARISTW APO KARDIAS!!

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Σημασία έχει να συνειδητοποιήσουμε το πρόβλημα. Αυτό είναι το πρώτο και σημαντικό βήμα.

Ανώνυμος είπε...

Ναι αλλά πόσο δύσκολα διαχειρίζεται ακόμα και αν το αντιληφθείς! Είναι σαν να μην τελειώνει ποτέ! Άραγε τελειώνει?

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Δεν είναι εύκολο, αλλά δεν είναι και ακατόρθωτο.

Ανώνυμος είπε...

Σας ευχαριστώ πολύ και εγω για αυτά τα άρθρα! έφτασα 39 χρονών με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανασφάλεια που μου δημιουργησε και ειναι και το ελλάτωμα για το ποίο με κατηγορούσε η ίδια μαζί με την αχαριστία! απόλυτο έλεγχο στο μεγάλωμα του παιδιού μου, προβλήματα, προσβολές, για να καταλάβω τι συμβαίνει! Και ακόμα δεν ξέρω τι να κάνω....

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Το καλύτερο είναι να απομακρυνθείτε.

Virtue είπε...

45 χρόνια αναζήτηση της αλήθειας. Ατέλιωτες ώρες διερέυνησης. Δύσκολα τα πράγματα αλλά όχι ακατόρθωτα, πράγματι. Όποιος μπορεί να απομακρυνθεί οφείλει στον εαυτό του να το κάνει και να ενηλικιωθεί. Με αγάπη, σε όλους εμάς...

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Όταν ξέρουμε τι πραγματικά συμβαίνει, είναι κάπως πιο διαχειρίσιμη η κατάσταση.

Sad Fairy είπε...

Σας ευχαριστω παρα πολυ γι αυτα τα αρθρα...
Ειναι απιστευτο το ποσο ακομα και τα λογια που περιγραφονται στο αρθρο οτι λεει η ναρκισιστρια μητερα, τα λεει ολοιδια η μητερα μου...ακομα κ τωρα
Πιστευω πως ειναι αδυνατον να τα κανει συνειδητα ολα αυτα...η ισως εχει δωσει τοσο καλες δικαιολογιες για να το πιστευω αυτο...οπως π.χ. καταφερνε και χωριζε παντα εμενα κ τον αδερφο μου απο ολες τις σχεσεις μας, τη δικαιολογουσαμε οτι επειδη στο δικο της γαμο ειχε περασε υπερβολικα ασχημα, φοβοταν για εμας.
Αλλα δεν μπορω να μην πω οτι βλεπω να βγαζει καποιες φορες ζηλεια...
Δυστηχως οικονομικα δεν ειμαι καλα για να μετακομισω κ μενει μαζι μου ο συντροφος μου κ στη διπλα ακριβως πορτα η μητερα μου, στο διπλα διαμερισμα...
Εχουν ερθει τα πραγματα ετσι που δεν εχω καν κουζινα και μαγειρευει εκεινη ή μαγειρευω εγω στο σπιτι της...πραγμα που δεν αντεχεται...το τι δηλητηριο βγαζει καθε φορα που πηγαινω εκει...
Και οταν της πω "στον αδερφο μου δεν μιλας ποτε ετσι, επειδη σε ειχε χτυπησει" μου απαντα "δεν φτανεις ουτε στο δαχτυλακι του"
Θεωρω πολυ πιθανο οτι βαζει λογια στο συντροφο μου, αλλα με τον τροπο που περιγραφετε...εναν τροπο που ο αλλος δεν πιστευει οτι το κανει αυτο.
Αλλα πως να μην το σκεφτω αυτο οταν βλεπω οτι εκεινος με βλεπει να ερχομαι κλαιγοντας απο το σπιτι της, να κανω εμετο και να μου λεει ο ιδιος οτι φταιω εγω για το πως μου μιλαει κ καποιες φορες να βλεπω οτι αντιγραφει ακομα κ τα λογια της, τις κατηγοριες της, σε πραγματα που εχει πει εκεινη ψεματα!!!
Πως μπορω να βγω απο αυτην την κατασταση? Πραγματικα δεν την αντεχω πλεον...δεν θελω να μου χαλασει ΚΑΙ αυτη τη σχεση μου!!!
Στο παρελθον μου ειχε πει ψεματα οτι ηρθε ο πρωην και της ειπε οτι με χωριζει, ενω εμαθα 2 χρονια αργοτερα οτι ειχε ερθει για να ζητησει να με αρραβωνιαστει και τον εδιωξε αρων αρων...και παντα με τη δικαιολογια οτι ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΑΞΙΟΣ για να με εχει...ενω σε εκεινους λεει τα αντιθετα κ με κατηγορει!!!

Πως να φυγω? πως να μετακομισω οταν οικονομικα δεν το αντεχει η τσεπη μου?
Καποια στιγμη ειχε δεχτει να νοικιασω το σπιτι που μενω και με το ενοικιο να νοικιασω ιατρειο εξω οπου θα εμενα κι ολας...πραγμα που θα βοηθουσε και τη δουλεια μου να ανεβει...γιατι τωρα το ιατρειο το εχω στο σπιτι που ειναι σε κατι στενα σε νησι...

Μετα ομως το αναίρεσε αυτο... με τη δικαιολογια οτι αν νοικιασει το σπιτι της, θα της το χαλασουν...ειναι μανιακη με το να ειναι το σπιτι οσο πιο ενταξει γινεται αν το μπορει οικονομικα...

Τι θα μπορουσα να κανω?
Επισης πως γινεται να κανει καποιος καποια συνεδρια μαζι σας? Υπαρχει καποιο τηλεφωνο επικοινωνιας?
Χρειαζομαι βοηθεια για να βρω λυση...

Σας ευχαριστω και στελνω αγαπη και σε εσας και σε ολους εδω...καλη μας δυναμη!!!

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Sad Fairy, η μόνη λύση είναι να απομακρυνθείτε από τη μητέρα σας και να έχετε μαζί της τυπικές επαφές, χωρίς να της επιτρέπετε να επεμβαίνει στην ιδιωτική σας ζωή. Όσο μένετε πολύ κοντά, η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει. Ακόμα και αν σας κοστίσει οικονομικά, αξίζει να το κάνετε. Προέχει η ποιότητα της ζωής σας.
Δεν είμαι ειδικός και δεν μπορώ να κάνω κάτι περισσότερο. Απευθυνθείτε σε ένα ψυχολόγο ή σε ένα ψυχίατρο. Είμαι σίγουρη ότι θα σας βοηθήσει να βγείτε από αυτό το νοσηρό αδιέξοδο.
Σας εύχομαι το καλύτερο.

Kleopatra είπε...

Σας ευχαριστώ πολύ για τα άρθρα σας!! Μέσα από αυτά είδα τη ζωή μου!!! Άργησα πολύ βέβαια κ χρειάστηκε να φτάσω τα 34, να κάνω ένα γάμο και παιδί με κάποιον που είχε αντίστοιχη συμπεριφορά με τη μητέρα μου και τώρα που χωρίζω βλέπω πόσο κακό μου έχει κάνει!! Ελπίζω να καταφέρω κάποια στιγμή έστω και τώρα θα συνέλθω από όλο αυτό και να βρω τον εαυτό μου!! Καλό κουράγιο σε όλους μας που έχουμε υποστεί τέτοιες συμπεριφορές!!!

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Κλεοπάτρα, είμαι σίγουρη πως θα τα καταφέρεις, γιατί τώρα ξέρεις ποιος έχει το πρόβλημα και ξέρεις τι πρέπει να κάνεις.

Ανώνυμος είπε...

Σας ευχαριστώ πολύ!
Χρειάστηκε και εγώ να κάνω πολύ μεγάλο "κακό" στον εαυτό μου,πείστηκα ότι για όλα φταίω εγώ, μέχρι που ζήτησα βοήθεια ειδικού και συνειδητοποίησα πόσο πολύ μ'έχει πονέσει που μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον ψυχολογικών χειρισμών, εξαναγκασμών και μίσους. Στα 31 μου, σιγά-σιγά μαθαίνω να ακούω τις δικές μου ανάγκες και συναισθήματα και να διαχωρίζω ποιο είναι δικό μου και ποιο το δικό της.
Ακόμα βέβαια δεν μπορώ να καταλάβω πως μπορούσε και κρυβόταν τόσο καλά...Πραγματικά μπροστά στους άλλους έμοιαζε ένας πράος άνθρωπος, καμία σχέση με αυτό που συνέβαινε πραγματικά.Επίσης καταλαβαίνω ότι η αδερφή μου,το πρώτο παιδί, είναι εκείνη που δέχθηκε "από πρώτο χέρι" αυτήν την συμπεριφορά.Ελπίζω και εκείνη να βρει το δρόμο της.
Υπάρχει λύτρωση και βρίσκεται μέσα μας!

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Σημασία έχει ότι είδες κάποια στιγμή την αλήθεια και πήρες τις αποστάσεις σου. Κάποιοι άλλοι δεν θα το καταφέρουν αυτό ποτέ. Δυστυχώς.

Αρτεμις είπε...

Τελικά,όλες οι τρελές τα ίδια συμπτωματα έχουν.
Αφού κατάλαβα μόλις εχθές τι πρόβλημα έχει η μάνα μου,φαντάζομαι μπορω να αρχίσω να θεραπεύομαι!
Εβλεπα ότι κάτι δεν κολλούσε,κάποιος μας κατέστρεψε τις ζωές!

Καίτη Βασιλάκου είπε...

Έχουν τα ίδια συμπτώματα, επειδή έχουν την ίδια πάθηση.
Η αρχή πάντως έγινε, κατάλαβες τι συμβαίνει.

Ανώνυμος είπε...

Πως μπορεί