Είπα κι εγώ, μια και βρισκόμασταν στη
Σόφια για μια δυο μέρες, να επισκεφθώ τη διάσημη Εκκλησία της Μπογιάνας που
βρισκόταν κάπου 15 λεπτά με το αυτοκίνητο έξω από την πόλη.
Κανείς άλλος δεν ενδιαφέρθηκε, ούτε καν
την είχαν ακουστά, εγώ όμως λόγω των σπουδών μου ήξερα ότι σε εκείνη την
Εκκλησία υπήρχε μια καταπληκτική σειρά τοιχογραφιών που παρέπεμπε στην
βυζαντινή τέχνη και ότι η εκκλησία είχε συμπεριληφθεί στον κατάλογο των
Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Πήρα λοιπόν ένα ταξί και είπα στον
οδηγό να με πάει εκεί.
Παρένθεση για να πούμε δυο λόγια για
την Εκκλησία της Μπογιάνας:
Κατασκευάστηκε αρχικά στα τέλη του 10ου
ή στις αρχές του 11ου αιώνα και στη συνέχεια προστέθηκε η κεντρική πτέρυγα τον
13ο αιώνα επί της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας.
Στους τοίχους του ναού απεικονίζεται
ένα σύνολο 89 σκηνών με 240 ανθρώπινες μορφές. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό
του ναού, οι καλύτερα σωζόμενες από τις οποίες χρονολογούνται από το 1259,
είναι από τα σπουδαιότερα δείγματα βουλγαρικής μεσαιωνικής ζωγραφικής, που
επηρέασαν την θρησκευτική εικονογραφία και σε εκκλησίες και μονές της Σερβίας
και της Ρωσίας.
Οι ανώνυμοι καλλιτέχνες, οι οποίοι
δημιούργησαν τις αριστουργηματικές αυτές νωπογραφίες, ακολουθώντας το
εικονογραφικό ύφος της Βυζαντινής παράδοσης, προσέδωσαν στις εικονιζόμενες
μορφές μια έντονη ζωντάνια κι ένα βαθύ ρεαλισμό.
Δεκαοκτώ σκηνές στον νάρθηκα
απεικονίζουν την ζωή του Αγίου Νικολάου. Ο ζωγράφος εδώ απεικόνισε ορισμένες
πτυχές της ζωής της εποχής του. Στο “Θαύμα στη Θάλασσα” το πλοίο και τα καπέλα
των ναυτικών θυμίζουν τον ενετικό στόλο.
Οι προσωπογραφίες των προστατών της
εκκλησίας - του Σεβαστοκράτορα Καλογιάν και της συζύγου του Ντεσισλάβα, που
προσφέρουν ένα ομοίωμα του ναού στον προστάτη της εκκλησίας Άγιο Νικόλαο, καθώς
και εκείνες του Βούλγαρου τσάρου Κωνσταντίνου Α΄ Τιχ και της Τσαρίνας Ειρήνης, κόρης
του Θεοδώρου Β' Λάσκαρι, θεωρούνται από τις εντυπωσιακότερες και ζωντανότερες
τοιχογραφίες της εκκλησίας. Εδώ εικονίζεται και ο προστάτης άγιος του
βουλγαρικού λαού, ο Άγιος Ιωάννης της Ρίλας, ιδρυτής του περίφημου Μοναστηριού
της Ρίλας.
Η Εκκλησία της Μπογιάνας οφείλει την
παγκόσμια φήμη της πάνω απ 'όλα στις τοιχογραφίες του 1259, που αποδεικνύουν τα
εξαιρετικά επιτεύγματα του μεσαιωνικού βουλγαρικού πολιτισμού. Η πλειοψηφία των
άνω των 240 μορφών που απεικονίζονται εδώ φανερώνουν ατομικότητα, αξιοσημείωτη
ψυχολογική ενόραση και ζωτικότητα. Ακολουθούν τον κανόνα της αγιογραφίας που
καθιερώθηκε στην Έβδομη Οικουμενική Σύνοδο, που πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια το
787. (Από τη Βικιπαίδεια).
Τέλος της παρένθεσης και τέλος των
ελπίδων μου:
Η Εκκλησία εκείνη την ημέρα ήταν
κλειστή. Δεν δεχόταν επισκέπτες.
Γύρισα πίσω απογοητευμένη κι ακόμα δεν
μπορώ να το χωνέψω.
Αυτά επί Ζίβκοφ, όταν η Βουλγαρία ήταν
ακόμα κομμουνιστική. Τώρα δεν ξέρω τι γίνεται εκεί πέρα.
Με την ευκαιρία να σημειώσω πόση
εντύπωση μού έκαναν τα παράθυρα των σπιτιών στη χώρα αυτή. Όλα τα τζάμια ήταν
καλυμμένα με εφημερίδες.
