Εξισώσεις

 

 

Ένας νεκρός

ίσον δέκα νεκροί

ίσον εκατό νεκροί

ίσον εκατό χιλιάδες νεκροί

ίσον αμέτρητοι νεκροί

ίσον ένας νεκρός.

 

Ένας δικός μου νεκρός

ίσον δέκα άλλοι νεκροί

ίσον εκατό χιλιάδες νεκροί

ίσον όλοι οι νεκροί του κόσμου

ίσον κανείς άλλος νεκρός.

 

Ένας νεκρός

ίσον τίποτα

ίσον δέκα νεκροί

ίσον τίποτα

ίσον εκατό νεκροί

ίσον τίποτα

ίσον εκατό χιλιάδες νεκροί

ίσον τίποτα

ίσον όλοι οι νεκροί

ίσον τίποτα.

 

Ένας φόνος

ίσον δέκα φόνοι

ίσον εκατό φόνοι

ίσον εκατό χιλιάδες φόνοι

ίσον όλοι οι φόνοι του κόσμου

ίσον ένας φόνος.

 

Είναι ένα γεγονός

που πολλαπλασιαζόμενο

επί οποιονδήποτε αριθμό

μας δίνει πάντα το Άπειρο.

Η Πολιτική δεν έχει ηθική, οι πολίτες όμως έχουν

 

(Θεωρητικά μιλώντας).

Το αναφέραμε και τις προάλλες: η Πολιτική δεν έχει ηθική.  Ο καλός πολιτικός που νοιάζεται για τη χώρα του (για τους άλλους ξέρουμε, δεν αναφερόμαστε σ’ αυτούς) θα παραβλέψει πολλά, θα κάνει τα στραβά μάτια σε πολλά, θα κλείσει συμφωνίες που μπορεί να αδικούν κάποιους, θα πει ψέματα, θα αποκρύψει αλήθειες, όλα αυτά με στόχο το εθνικό συμφέρον.

 

Έτσι γίνεται δυστυχώς. Ίσως κάποτε να αλλάξουν τα πράγματα, μακάρι να αλλάξουν. Αλλά προς το παρόν ο πολιτικός που θέλει το καλό της χώρας του μπορεί να πει και να κάνει πράγματα που δεν θα είναι και πολύ ηθικά.

 

Η Πολιτική λοιπόν δεν έχει ηθική.

Έχουν όμως οι πολίτες.

 

Ο ψύχραιμος και ενημερωμένος πολίτης που παράλληλα είναι και ηθικό άτομο μπορεί να νιώθει άσχημα μερικές φορές με τις επιλογές του πολιτικού που θεωρεί ικανό και άξιο για τη χώρα, επειδή οι επιλογές του αυτές έρχονται σε αντίθεση με τον ηθικό του κώδικα. Κατανοεί όμως ότι τις κάνει, επειδή έχει στόχο το εθνικό συμφέρον.

 

Δεν μπορεί να του πει «μπράβο», αλλά και δεν του επιτίθεται, επειδή ξέρει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις προέχει το εθνικό συμφέρον.

 

Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν του μένει τίποτε άλλο από το να σιωπήσει.

Άνθρωποι που δεν υπήρξαν ποτέ

 

 

Υπάρχουν κάποιοι που όμως δεν υπήρξαν ποτέ.

 

Μας είναι οικείοι, μπορούμε να μιλάμε γι’ αυτούς ώρες ολόκληρες, να ακούμε άλλους να μιλούν γι’ αυτούς, να διαβάζουμε γι’ αυτούς, ξέρουμε σχεδόν τα πάντα γι’ αυτούς, τι χαρακτήρα είχαν (ή έχουν -  ίσως ο ενεστώτας να είναι καλύτερος στην περίπτωση αυτή), τι σκέψεις έκαναν, τι πράξεις, τι είπαν, πώς έζησαν. Με λίγα λόγια μάς είναι τόσο οικείοι όσο οι φίλοι μας, όσο οι άνθρωποι που συναναστρεφόμαστε.

 

Κι όμως δεν υπήρξαν ποτέ.

 

Εμείς όμως τους νιώθουμε σαν αληθινούς, πραγματικούς ανθρώπους. Όταν αναφερόμαστε σ’ αυτούς, είναι σαν να μιλάμε για ανθρώπους που γεννήθηκαν από ανθρώπους και έζησαν ανάμεσα σε ανθρώπους. Είχαν συναισθήματα ανθρώπινα, περιπέτειες ανθρώπινες, βιώματα ανθρώπινα.

 

Αλλά δεν υπήρξαν.

 

Δεν υπήρξε ποτέ ο Ρασκόλνικοφ, ο Γιάννης Αγιάννης, ο Χίθκλιφ, η Άννα Καρένινα, ο Γκρέγκορ Σάμσα, η Έμμα Μποβαρύ, ο Εμπενίζερ Σκρουτζ, η Τζέιν Έιρ, ο Δον Κιχώτης, ο Άμλετ και άλλοι, αμέτρητοι άλλοι που δεν γεννήθηκαν ποτέ, δεν έζησαν, δεν πέθαναν. Δεν υπήρξαν ποτέ.

 

Τι σημασία έχει;

 

Ενσωματώθηκαν στον κόσμο μας, τους δεχτήκαμε, τους αποδεχτήκαμε, τους αναγνωρίζουμε ως ανθρώπους.

 

Ενανθρωπίστηκαν, όταν αυτοί που τους έπλασαν πήραν υλικό από τον κόσμο μας, τους έφτιαξαν και μας τους παρουσίασαν. Κι εμείς τους δεχτήκαμε ως δικούς μας. Και πολλές φορές μιλώντας γι’ αυτούς είναι σαν να μιλάμε για πραγματικούς ανθρώπους.

 

Μας μιμούνται εξάλλου τέλεια.

 

 

Φτωχοί και άσχημοι

 

 

 

Διαβάζω στο διαδίκτυο αναπολήσεις πολλών για τα παιδικά τους χρόνια και για τη φτώχεια που πέρασαν, καθώς η Ελλάδα τότε ήταν μια φτωχή αγροτική χώρα, αποκομμένη από τα μεγαλεία των δυτικών χωρών.

 

Για την ακρίβεια, οι Έλληνες εκείνα τα χρόνια δεν ένιωθαν καθόλου δυτικο-Ευρωπαίοι, Βαλκάνιοι ένιωθαν και, αν δεν υπήρχε η αιώνια εχθρότητα με τους γείτονες Τούρκους, θα ένιωθαν και Τούρκοι.

 

Στις αναπολήσεις τους όμως σήμερα οι μεσόκοποι και οι πιο ηλικιωμένοι Έλληνες μιλούν για εκείνα τα χρόνια με νοσταλγία και διακρίνω στο βάθος και μια περηφάνια που ήταν φτωχοί.